Niðurstöður úr skýrslum nautgriparæktarinnar að ágústmánuði liðnum

Moldi frá Hnjúki í Vatnsdal, sonur Rannveigar 530 og Bríma 23025. Mynd frá Nautastöðinni á Hesti.

Niðurstöður skýrslna nautgriparæktarinnar fyrir síðastliðna 12 mánuði, nú þegar ágúst er liðinn og haustlitirnir hafa sett mark sitt á landið, hafa verið birtar á vef okkar. Niðurstöðurnar byggja á þeim skýrslum sem hafði verið skilað um miðjan dag þann 14. september. Hér á eftir er farið yfir nokkur atriði úr niðurstöðunum en meiri upplýsingar má finna í töflunum sem tengillinn neðst í fréttinni vísar til.

Þegar niðurstöðurnar voru reiknaðar hafði verið skilað mjólkurskýrslum frá 422 búum en uppgjör kjötframleiðslunnar nær til 114 búa þar sem framleitt var nautakjöt en ekki stunduð framleiðsla mjólkur til sölu.

Reiknuð meðalnyt 24.343,2 árskúa á búunum 422 var 6.749 kg. eða 7.025 kg. OLM (af orkuleiðréttri mjólk) á uppgjörstímabilinu, september 2025 til og með ágúst 2026. Meðalfjöldi árskúa á fyrrnefndum 422 búum reyndist vera 57,7.

Mest meðalnyt árskúa var að þessu sinni á búi Hvanneyrarbúsins ehf. á Hvanneyri í Andakíl þar sem meðalnyt 64,1 árskýr reiknaðist 8.833 kg. á uppgjörstímabilinu. Næst á eftir kom bú Kotakinnar ehf. í Lundi í Lundarreykjadal þar sem 43,3 árskýr mjólkuðu að jafnaði 8.751 kg. Þriðja reyndist vera bú Brynjólfs, Piu, Péturs og Heinz – Hellisbúsins ehf., í Kolsholti 1, þar sem 43,5 árskýr mjólkuðu að jafnaði 8.632 kg. síðastliðna 12 mánuði.

Hæstu skráðu 12 mánaða nyt það sem af er þessu ári, 2026, á Kaka 982 (f. Jósep 862, sonur Grana 15030 og dóttursonur Afla 11010) í Gunnbjarnarholti 2 í Skeiða- og Gnúpverjahreppi, en nyt hennar á 12 mánaða tímabili, við lok ágúst, var 16.963 kg. sem er eitthvað sem við höfum ekki séð mikið af hér áður. Önnur á þessum lista nú var Óskadís 950 (f. Jón forseti 807, dóttursonur Þyts 09078 og sonarsonar Kola 06003) en 12 mánaða afurðir hennar nú við lok ágúst reyndust vera 16.202 kg. Þriðja að þessu sinni var Sumarlín 2499 (f. Balti 17002) í Gunnbjarnarholti 2 í Skeiða- og Gnúpverjahreppi, líkt og Kaka. Sumarlín hafði í lok maí mjólkað 15.906 kg. á 12 mánaða tímabili.

Nú að liðnum ágústmánuði hafa 53 kýr náð skráðri 13.000 kg. nyt og þar yfir á 12 mánaða tímabili. Af þeim hafa 17 náð 14.000 kg. 12 mánaða nyt og þar yfir og af þeim hópi hafa sex mjólkað yfir 15 þúsund kg. á sambærilegum tíma. Nú gerist síðan það að tvær af þeim síðasttöldu fara yfir 16.000 kg. á tólf mánaða tímabili og eins og fram hefur komið nær Kaka allt að 17.000 kg. sem verður að teljast til töluverðra tíðinda svo ekki sé meira sagt.

Meðalfjöldi kúa á þeim 114 hreinu kjötframleiðslubúum sem kjötuppgjörið nær yfir var 33,2 nú að enduðum ágúst en árskýrnar á þeim búum voru að meðaltali 26,2 á uppgjörstímabilinu. Meðalkjötframleiðsla á þessum búum var 7.222,9 kg. á umræddum 12 mánuðum.

Meðalfallþungi 9.292 ungnauta á aldrinum 12-30 mánaða, sem slátrað var frá öllum þeim búum sem skýrslur höfðu borist frá, hvort sem um var að ræða bú þar sem stunduð var kjötframleiðsla eða mjólkurframleiðsla, eða blanda af hvoru tveggja, undanfarna 12 mánuði, var 266,8 kg. og meðalaldur þeirra gripa við slátrun var 737,2 dagar.

Kjötframleiðslubúið þar sem meðalvöxtur sláturgripa á síðustu 12 mánuðum reyndist mestur, var Efstaland í Öxnadal en þar náðu 42 gripir að vaxa að meðaltali 744 g. á 483 dögum. Næst í röðinni var búið á Reykjum í hinum gamla Lýtingsstaðahreppi í Skagafirði þar sem meðalgripurinn óx að meðaltali um 670 g. á 552 dögum. Þriðja á listanum að þessu sinni var búið í Nýjabæ undir Eyjafjöllum þar sem 519 daga gamlir gripir uxu að jafnaði um 658 g. á dag. Framangreind bú teljast ekki neinir nýgræðingar á þessum lista.

Meðalfallþungi sláturgripa reiknaðist að þessu sinni mestur á Hóli í Kelduhverfi, sem tilheyrir Norðurþingi, þar sem 10 gripir vógu að jafnaði 401,6 kg. eftir 748 vaxtardaga. Næstmestur reyndist meðalfallþunginn á Reykjum í hinum gamla Lýtingsstaðahreppi, en þar vigtuðu 19 gripir 383,9 kg. að jafnaði, eftir 552 vaxtardaga. Næst þar á eftir kom búið á Hóli á Tjörnesi þar sem meðalfallþungi 18 gripa var 377,0 kg. eftir 772 vaxtardaga.

Sjá nánar hér.