Nautgriparækt fréttir

Niðurstöður skýrslna nautgriparæktarinnar fyrir síðastliðna 12 mánuði, nú þegar maímánuður er horfinn í safn tímans, hafa verið birtar á vef okkar. Niðurstöðurnar byggja á þeim skýrslum sem hafði verið skilað upp úr hádegi þann 11. júní. Hér á eftir er farið yfir nokkur atriði úr niðurstöðunum en meiri upplýsingar má finna í töflunum sem finna má tengil í neðst í fréttinni. Þegar niðurstöðurnar voru reiknaðar hafði verið skilað mjólkurskýrslum frá 416 búum en uppgjör kjötframleiðslunnar nær til 112 búa þar sem framleitt var nautakjöt en ekki stunduð framleiðsla mjólkur til sölu. Reiknuð meðalnyt 23.839,1 árskýr á búunum 416 var 6.732 kg. eða 7.018 kg. OLM

Nú koma þrettán ný naut til notkunar og þar af stendur kyngreint sæði (X-sæði) til boða úr sjö þeirra auk þess sem aftur kemur slíkt sæði til dreifingar úr Jöfri 24010. Þá mun Y-sæði, þ.e. sæði sem gefur nautkálfa, standa til boða úr fjórum þessara nauta en það er nýjung. Við skulum fyrst fara yfir hvaða naut fara úr notkun og hver verða áfram í dreifingu. Úr dreifingu verða teknir Meistari 23038, Draupnir 23040, Stjóri 23041, Bolli 24002, Valens 24003, Biggi 24004, Hálsi 24006, Sjafnar 24007, Kládíus 24011, Tumi 24014 og Andi 24015. Þeir teljast allir annað hvort fullnotaðir eða náðu ekki þeim vinsældum að ástæða sé til að hafa þá áfram í notkun. Þau naut sem verða áfram í dreifingu eru Oddi 24008, Alur 24009, Jöfur 24010, Versalur 24017 og Nemó 24018. Rétt er að taka fram að verulega er farið að ganga á birgðir úr sumum þeirra.

Niðurstöður skýrslna nautgriparæktarinnar fyrir síðastliðna 12 mánuði, nú að nýliðnum apríl, hafa verið birtar á vef okkar. Niðurstöðurnar byggja á þeim skýrslum sem hafði verið skilað um hádegisbilið þann 11. maí. Hér á eftir er farið yfir nokkur atriði úr niðurstöðunum en meiri upplýsingar má finna í töflunum sem finna má tengil í neðst í fréttinni. Þegar niðurstöðurnar voru reiknaðar hafði verið skilað mjólkurskýrslum frá 410 búum en uppgjör kjötframleiðslunnar nær nú til 111 búa þar sem framleitt var nautakjöt en ekki stunduð framleiðsla mjólkur til sölu. Reiknuð meðalnyt 23.627,6 árskúa á búunum 410 var 6.729 kg.

Það er ávallt gaman að segja frá því sem fram úr skarar og er allrar athygli vert. Við uppgjör skýrsluhaldsins fyrir árið 2025 kom í ljós að afurðahæsta kýrin í Nautgriparæktarfélagi Hraungerðishrepps og Ölfuss var kýr sem var að mjólka á sínu fyrsta mjólkurskeiði. Það er svo sem ef til vill ekkert einsdæmi en það sem er öllu athyglisverðara er afkastageta þessa grips sem um ræðir. Ástrós 025 á Brúnastöðum í Flóa mjólkaði á síðasta ári 12.907 kg mjólkur með 3,90% fitu og 3,47% próteini. Hún bar 25. nóvember 2024 og örðum kálfi 25. mars 2026. Mjólkurskeiðsafurðirnar urðu því 14.410 kg. Hæsta skráða dagsnyt hjá henni á 1. mjólkurskeiði var 42,8 kg í janúar 2025 og hún var í 40 kg dagsnyt í lok apríl á síðasta ári. Dagsnytin fór ekki niður fyrir 30 kg fyrr en við lok október s.l.

Komin er út skýrsla um rekstur og afkomu í mjólkurframleiðslu fyrir árin 2022-2024 en hún byggir á gögnum frá 200-204 kúabúum. Á árinu 2024 var mjólkurframleiðslan á þessum búum samtals um 52,4% af innlagðri mjólk á landvísu.

Viðskiptavinir athugið að dkBúbót liggur niðri í augnablikinu en unnið er að viðgerð.

Niðurstöður skýrslna nautgriparæktarinnar fyrir síðastliðna 12 mánuði, nánar til tekið nú að loknum marsmánuði, hafa verið birtar á vef okkar. Niðurstöðurnar byggja á þeim skýrslum sem hafði verið skilað undir hádegi þess 13. apríl. Hér á eftir er farið yfir nokkur atriði úr niðurstöðunum en meiri upplýsingar má finna í töflunum sem tengillinn neðst í fréttinni vísar til. Þegar niðurstöðurnar voru reiknaðar hafði verið skilað mjólkurskýrslum frá 428 búum en uppgjör kjötframleiðslunnar nær að þessu sinni til 112 búa þar sem framleitt var nautakjöt en ekki stunduð framleiðsla mjólkur til sölu. Reiknuð meðalnyt 24.506,1 árskýr á búunum 428 var 6.701 kg.

Komin er út skýrsla um rekstur og afkomu í nautaeldi fyrir árin 2022-2024 en hún byggir á gögnum frá 36-40 nautgripabúum. Á árinu 2024 var nautakjötsframleiðslan á þessum búum samtals um 24% af framleiðslu ungnautakjöts á landsvísu. Skýrslan lýsir jákvæðri þróun í afkomu búanna á tímabilinu. Þó að tap sé ennþá á framleiðslu nautakjöts að jafnaði sjást skýr merki um bættan rekstur á þessum árum.

Síðast liðið haust endurskoðaði Jón Hjalti Eiríksson hjá Landbúnaðarháskóla Íslands hagrænt vægi eiginleika kynbótamats í nautgriparækt í samvinnu við Julie Clasen hjá SimHerds í Danmörku. Sú vinna leiddi í ljós að skynsamlegt væri að gera örlitlar breytingar á vægi eiginleika í samsettum einkunnum kynbótamatsins og á heildareinkunn. Niðurstöðurnar er að finna í Riti LbhÍ nr. 183, Endurskoðun heildareinkunnar kynbótamats fyrir íslenskar mjólkurkýr sem birt er bæði á heimasíðum Landbúnaðarháskólans (www.lbhi.is) og RML (www.rml.is). Fagráð í nautgriparækt ákvað svo að gera breytingar með hliðsjón af þeim tillögum sem Jón Hjalti og Julie lögðu til. Þannig var ákveðið að setja neikvætt vægi á mjólkurmagn í einkunn fyrir afurðir í stað þess að hafa vægi á prótein hlutfalli. Þessi aðferð þykir betri til þess að halda uppi efnainnihaldi mjólkur með það í huga að kostnaður við að flytja vatn er talsverður. Vægi eiginleika í afurðaeinkunn var því breytt þannig að fitumagn vegur 42%, próteinmagn 50% og mjólkurmagn -8%.

RML hefur gefið út skýrsluna Kynbótaskipulag fyrir íslenska kúastofninn með erfðamengjaúrvali – Samanburður mögulegra kynbótakerfa með tilliti til erfðaframfara og skyldleikaræktar. Höfundar eru Þórdís Þórarinsdóttir, Jón Hjalti Eiríksson og Guðmundur Jóhannesson. Í skýrslunni eru kynntar niðurstöður verkefnis sem unnið var á árunum 2024-26 í samstarfi RML, Landbúnaðarháskóla Íslands, Háskólans í Árósum og Viking Genetics. Meginniðurstöður þeirrar voru birtar í nóvember-hefti Journal of Dairy Science í fyrra en skýrslan greinir frá niðurstöðum á íslensku ásamt því að fjalla um frekari greiningar og niðurstöður út frá hagnýtingu fyrir kynbótakerfið og kostnaði.