Hrossarækt fréttir

Samræmingarnámskeið fyrir alþjóðlega kynbótadómara og sýningarstjóra voru haldin síðustu helgina í mars. Námskeiðin fóru fram í Kríunesi við Elliðavatn en einnig var farið í hesthús til að skoða og mæla hross. Helgin byrjaði á fimmtudeginum með námskeiði fyrir sýningarstjóra og mælingarfólk þar sem farið var yfir framkvæmd kynbótasýninga, mælingar á hrossum og fleiri atriði. Þá var sameiginleg stund sýningarstjóra og dómara á föstudagseftirmiðdegi þar sem Kristinn Óskarsson dómari fór yfir andlegu hlið starfsins; ákvarðanatöku undir álagi og hvernig starfsfólk sýninganna eigi að nálgast starfið á faglegan hátt.

Þegar þróun sköpulagsdóma er skoðuð kemur í ljós að hross hækka almennt í einkunn með auknum aldri. Sum hross lækka í einkunn af einhverjum ástæðum en langflest hross hækka í einkunn. Þetta er eðlilegt þar sem hrossin styrkjast og þroskast með árunum, auk þess sem rétt þjálfun hefur jákvæð áhrif á útlit þeirra. Mesta breytingin verður yfirleitt á milli fjögurra og fimm vetra aldurs, en eftir það breytist sköpulagsdómur yfirleitt ekki verulega. Þó eru að sjálfsögðu einstaka hross sem breytast meira en önnur.

Rétt er að minna á að fyrir 10 mánaða aldur eiga öll folöld að vera grunnskráð og einstaklingsmerkt. Þeir sem enn eiga ómerkt folöld ættu að huga að því að láta merkja þau við fyrsta tækifæri. Þess má geta að þegar þetta er ritað er búið að grunnskrá 3.965 folöld (lifandi). Alls hafa 3.200 af þeim þegar verið örmerkt. Skráð trippi fædd árið 2024 eru 5.348 (lifandi ), þannig trúlega eru ríflega 1.000 folöld enn þá óskráð.

Nú er búið að stilla upp áætlun fyrir kynbótasýningar árið 2026 og hefur hún verið birt hér á vefnum. Ákveðið var að byrja viku fyrr sunnanlands en verið hefur og einnig að bjóða upp á heldur fleiri sýningar norðan heiða. Þá verður kynbótasýning á Mið-Fossum á Vesturlandi en í fyrra var haldin sýning þar í fyrsta skipti síðan 2016 og tókst vel. Afar spennandi sýningarár er í vændum og miðað við framfarir síðustu ára er mikils að vænta af kynbótahrossum þessa lands.

Árið 2004 ákvað fagráð í hrossarækt að grípa til aðgerða til að lækka tíðni spatts í hrossastofninum með úrvali, enda hafði verið sýnt fram á að um arfgengan sjúkdóm væri að ræða. Úrvalið byggir á röntgenmyndatöku af hæklum stóðhesta og samræmdum aflestri þeirra. Í rúm 20 ár hefur skráning á niðurstöðu röntgenmyndatöku í WF verið forsenda þess að stóðhestar 5 vetra eða eldri geti mætt í kynbótadóm.

Senn styttist í nýtt ár, þannig nú er rétti tíminn til að fara inn í WorldFeng og ganga frá skráningum þessa árs. Þegar þetta er ritað er búið að grunnskrá 3.306 folöld, af þeim hafa 2.379 skráð örmerki. Samkvæmt skráningum í WF hefur fjöldi fæddra folalda síðustu ár verið rétt innan við 6.000, þannig enn er slatti af folöldum óskráð. Í töflu 1 er hægt að sjá fjölda skráðra folalda eftir svæðum. Þó aðeins sé búið að skrá rúmlega 50% fæddra folalda þá er gaman að skoða hvað feður eiga flest þessara folalda. Þegar niðurstöður voru teknar út úr WF Þann 9/12 2025 eiga 32 hestar 20 eða fleiri folöld, sjá nánar í töflu 2. Það þýðir eins og staðan er í dag að 34% skráðar folalda undan 32 feðrum.

Birt hefur verið áætlun fyrir kynbótasýningar árið 2026. Landsmót verður haldið í þriðja sinn að Hólum í Hjaltadal, það byrjar þann 5. júlí og endar laugardagskvöldið 11. júlí. Vorsýningar enda miðvikudaginn 24. júní og er reynt að teygja þær eins nálægt mótinu og hægt er. Að þeim loknum tekur við útreikningur á kynbótamati sem röðun afkvæmahesta á landsmóti grundvallast á og annar undirbúningur vegna sýninga kynbótahrossa á mótinu. Tilkynnt verður um fjölda kynbótahrossa á landsmóti og tilhögun valsins um leið og það liggur fyrir frá fagráði.

Síðasti skiladagur haustskýrslna er fimmtudaginn 20. nóvember. Á heimasíðu RML (www.rml.is) má finna ítarlegar leiðbeiningar fyrir búfjáreigendur sem vilja skila skýrslum sjálfir.

Sameiginlegur vinnufundur starfsfólks RML stendur yfir dagana 5.-7. nóvember. Á vinnufundinum kemur starfsfólk fyrirtækisins saman og vinnur að ýmsum verkefnum tengdu starfinu og þróun fyrirtækisins. Að þessu sinni er hann haldinn á Akureyri. Þessa daga verður því ekki hægt að ná beinu sambandi við starfsfólk okkar og ekki er viðvera á starfsstöðvum.