Fréttir

Síðast liðið haust endurskoðaði Jón Hjalti Eiríksson hjá Landbúnaðarháskóla Íslands hagrænt vægi eiginleika kynbótamats í nautgriparækt í samvinnu við Julie Clasen hjá SimHerds í Danmörku. Sú vinna leiddi í ljós að skynsamlegt væri að gera örlitlar breytingar á vægi eiginleika í samsettum einkunnum kynbótamatsins og á heildareinkunn. Niðurstöðurnar er að finna í Riti LbhÍ nr. 183, Endurskoðun heildareinkunnar kynbótamats fyrir íslenskar mjólkurkýr sem birt er bæði á heimasíðum Landbúnaðarháskólans (www.lbhi.is) og RML (www.rml.is). Fagráð í nautgriparækt ákvað svo að gera breytingar með hliðsjón af þeim tillögum sem Jón Hjalti og Julie lögðu til. Þannig var ákveðið að setja neikvætt vægi á mjólkurmagn í einkunn fyrir afurðir í stað þess að hafa vægi á prótein hlutfalli. Þessi aðferð þykir betri til þess að halda uppi efnainnihaldi mjólkur með það í huga að kostnaður við að flytja vatn er talsverður. Vægi eiginleika í afurðaeinkunn var því breytt þannig að fitumagn vegur 42%, próteinmagn 50% og mjólkurmagn -8%.

Samhliða samningum RML við MATÍS um framkvæmd riðuarfgerðargreininga bjóðast nú betri kjör á öðrum arfgerðargreiningum sem greind eru á vegum RML hjá MATÍS vegna samlegðaráhrifa. Byggist hagstætt verð á „öðrum arfgerðargreiningum“ m.a. á því að sýnum sé safnað upp og greind á nokkra mánaða fresti, en kostnaðarsamt er að greina aðeins örfá sýni í senn. Þannig er gert ráð fyrir að sýni vegna annarra arfgerðagreininga en vegna riðu mótstöðu sem komið hafa inn í vetur verði greind seinnipartinn í apríl. Sýni sem eiga að ná inn í þessa greiningu þurfa því að berast fyrir 15. apríl til RML.

RML hefur gefið út skýrsluna Kynbótaskipulag fyrir íslenska kúastofninn með erfðamengjaúrvali – Samanburður mögulegra kynbótakerfa með tilliti til erfðaframfara og skyldleikaræktar. Höfundar eru Þórdís Þórarinsdóttir, Jón Hjalti Eiríksson og Guðmundur Jóhannesson. Í skýrslunni eru kynntar niðurstöður verkefnis sem unnið var á árunum 2024-26 í samstarfi RML, Landbúnaðarháskóla Íslands, Háskólans í Árósum og Viking Genetics. Meginniðurstöður þeirrar voru birtar í nóvember-hefti Journal of Dairy Science í fyrra en skýrslan greinir frá niðurstöðum á íslensku ásamt því að fjalla um frekari greiningar og niðurstöður út frá hagnýtingu fyrir kynbótakerfið og kostnaði.

Samantekt um styrkhæfar afkvæmarannsóknir á hrútum 2025 sem framkvæmdar voru af bændum liggur nú fyrir og er aðgengileg á heimasíðu RML. Alltaf er hætta á við svona samtektir að villur slæðist inn. Þegar hafa borist tvær ábendingar og verður beðið í nokkra daga með að lagfæra þau atriði ef fleiri villur leynast þarna. Bændur eru því hvattir til að lesa yfir a.m.k. það sem að þeirra búi snýr og senda athugasemdir á ab@rml.is ef þörf er á. Stefnt er á að gera grein fyrir helstu niðurstöðum í Bændablaðinu á næstunni.

Út er komin skýrslan „Rekstrargreining garðyrkju á Íslandi 2022-2024“ þar sem koma fram helstu niðurstöður úr verkefni í afkomugreiningu garðyrkjunnar. Verkefnið sem þessi skýrsla byggir á er framhald verkefna sem unnin hafa verið af RML á síðustu árum þar sem leitast er við að varpa ljósi á rekstrarafkomu í garðyrkju á Íslandi á árunum frá 2019. Í þessari skýrslu er mest unnið með árin 2022-2024.

Fyrstu söluaðilar eru búnir að gefa út sáðvöruframboð sitt fyrir vorið og því er kominn tími til að byrja að huga að sáðvörukaupum. Ráðunautar RML taka saman framboð fræsala af sáðvöru líkt og undanfarin ár. Ýmis ný og gömul yrki eru í boði en við áréttum mikilvægi þess að kynna sér vel hugsanlegan mun á yrkjum einstakra tegunda enda getur verið mikill munur á frammistöðu þeirra þó þau tilheyri sömu tegundinni. 

Niðurstöður skýrslna nautgriparæktarinnar fyrir síðastliðna 12 mánuði, nánar til tekið við lok febrúar, hafa verið birtar á vef okkar. Niðurstöðurnar byggja á þeim skýrslum sem hafði verið skilað að morgni þess 11. mars. Hér á eftir er farið yfir nokkur atriði úr niðurstöðunum en meiri upplýsingar má finna í töflunum sem finna má tengil í neðst í fréttinni. Þegar niðurstöðurnar voru reiknaðar hafði verið skilað mjólkurskýrslum frá 428 búum en uppgjör kjötframleiðslunnar nær að þessu sinni til 112 búa þar sem framleitt var nautakjöt en ekki stunduð framleiðsla mjólkur til sölu. Reiknuð meðalnyt 24.360,4 árskúa á búunum 428 var 6.674 kg. eða 6.945 kg. OLM (af orkuleiðréttri mjólk)

Afrekskýrin Vænting 1271 í Gunnbjarnarholti í Eystrihreppi rauf 100 þús. kg múrinn nú í lok febrúar og er þar með ellefta íslenska kýrin til að gera slíkt. Vænting er fædd 17. apríl 2013 í Skáldabúðum en flutti aðsetur sitt við flutning búsins að Gunnbjarnarholti á sínum tíma. Hún hafði nú um mánaðamótin febrúar/mars mjólkað 100.158 kg mjólkur. Við mælingu 28. febrúar s.l. var Vænting í 18,6 kg dagsnyt þannig að hún hefur að öllum líkindum mjólkað sínu 100 þúsundasta kg mjólkur þann 20. febrúar eða þar um bil.

Þann 9. mars 2026 tekur gildi ný verðskrá fyrir þjónustu RML. Ný verðskrá hefur verið samþykkt af stjórn RML. Verðskráin er tvíþætt í þeim skilningi að ákveðnum hluta verðskrár getur stjórn og stjórnendur breytt en annar hluti er háður samþykki atvinnuvegaráðuneytisins. Sá hluti er þarfnast samþykkir ráðuneytisins var samþykktur þann 27. febrúar.

Þegar þróun sköpulagsdóma er skoðuð kemur í ljós að hross hækka almennt í einkunn með auknum aldri. Sum hross lækka í einkunn af einhverjum ástæðum en langflest hross hækka í einkunn. Þetta er eðlilegt þar sem hrossin styrkjast og þroskast með árunum, auk þess sem rétt þjálfun hefur jákvæð áhrif á útlit þeirra. Mesta breytingin verður yfirleitt á milli fjögurra og fimm vetra aldurs, en eftir það breytist sköpulagsdómur yfirleitt ekki verulega. Þó eru að sjálfsögðu einstaka hross sem breytast meira en önnur.